Zaburzenia odżywiania

Jedzenie to nieodłączny element życia każdego człowieka. Codziennie większość z nas wstaje z myślą o tym, żeby zjeść smaczne śniadanie na dobry początek dnia. Dietetycy nieustannie przypominają o tym jak ważna jest zbilansowana dieta i picie odpowiedniej ilości wody. Dla niektórych istotne jest samo celebrowanie posiłków. Nie dla wszystkich jedzenie, które wydawałoby się czymś naturalnym, jest przyjemnością. Wśród nas są też tacy, dla których jest to wręcz męka.

Waga w centrum uwagi

Photo_by_Alex_Iby_on_Unsplash

Zaburzenia odżywiana występują wtedy, gdy jedzenie i masa ciała zaczynają kierować człowiekiem. Kontrolowanie wagi i szczupły wygląd to najważniejsze cele do osiągnięcia. Do najczęściej występujących zaburzeń odżywiania zalicza się anoreksję (anorexia nervosa, jadłowstręt psychiczny) i bulimię (bulimia nervosa, żarłoczność psychiczna). Rzadziej występujące postacie zaburzeń odżywiania (ICD-10) to m.in.: przejadanie się lub wymioty związane z innymi czynnikami psychologicznymi oraz inne nieokreślone zaburzenia odżywiania się.

Anoreksja to choroba dotykająca częściej kobiety, jednak zapada na nią coraz więcej mężczyzn. Zazwyczaj są to kobiety między 15 a 18 rokiem życia, których nadrzędnym celem jest utrata wagi. Aby to osiągnąć ograniczają codzienne posiłki, dokładnie pilnują przyjmowanych kalorii, stosując przy tym rygorystyczne ćwiczenia fizyczne, środki wspomagające odchudzanie lub redukujące łaknienie. Wszystko po to, aby ważyć mniej i mniej. Jedzenie staje się przymusem, ponieważ kojarzy się z tyciem, do którego czują wstręt. Jadłowstręt psychiczny podstępnie doprowadza chorego na skraj niedożywienia, zabierając także radość z życia. Oprócz zaburzeń żywieniowych mogą wystąpić także zaburzenia psychiczne jak obniżenie nastroju, poczucie bezsensu życia, napięcie, lęk, a nawet myśli samobójcze.

Innym częstym zaburzeniem odżywiania jest bulimia (żarłoczność psychiczna). Charakteryzuje się okresowymi napadami głodu, których chory nie jest w stanie pohamować. W konsekwencji pojawiają się wyrzuty sumienia i chęć pozbycia się zjedzonego posiłku. "Wyróżnia się dwa typy bulimii, typ przeczyszczający i nieprzeczyszczający. Metody przeczyszczania bywają różne, od najbardziej znanego prowokowania wymiotów, przez lewatywy i leki odchudzające, aż po stosowanie środków moczopędnych. Osoby, które cierpią na nieprzeczyszczający typ bulimii stosują nieprawidłowe zachowania kompensacyjne, poszczą lub intensywnie ćwiczą. Podczas ataku chory może spożyć nawet kilka tysięcy kalorii." (Szurowska, Gdańsk 2011). "Napady mogą pojawiać się kilka razy dziennie, wraz z przeczyszczaniem tworzą swojego rodzaju cykl. Chorzy jedzą dopóki nie stracą sił. Ponadto odczuwają brak kontroli nad spożywanym jedzeniem. Czują obrzydzenie wobec swojego ciała, a także wobec ataków. Boją się każdego dodatkowego kilograma, dlatego po niekontrolowanym spożyciu kilku tysięcy kalorii odczuwają tak silną potrzebę pozbycia się tego ze swojego organizmu. Napad ma stanowić rodzaj łagodzenia napięcia i stresu. Podstawowe kryterium w diagnostyce stanowi powtarzanie się napadów przez minimum 3 miesiące, dwa razy w tygodniu." (Christine Craggs – Hinton, Łódź 2008). Przez występujące napady, poczucie winy i wstydu chory czuje wstręt do samego siebie. Bulimia często przez lata jest ukrywana przed otoczeniem, pozostając wstydliwym sekretem, którym trudno jest się podzielić, by uzyskać wsparcie.

Photo_by_Alex_Iby_on_Unsplash

Kolejnym rodzajem zaburzenia związanego z odżywianiem się jest zespół kompulsywnego objadania się (BED – ang. Binge Eating Disorder). Jedzenie z natury powinno służyć człowiekowi, jako swoiste „paliwo” dodające energii. Problem pojawia się, gdy człowiek coraz częściej czuje nieodpartą chęć zjedzenia dużej ilości posiłków (najlepiej wysokokalorycznych). Każdemu czasem zdarza się czasem „zgrzeszyć” coś podjadając, jednak, gdy zdarza się to coraz częściej, a w dodatku wzrasta masa ciała, a jedzenie staje się lekiem na stres i frustracje – nie jest to już tylko zwykłe podjadanie. Zaburzenie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Może  współwystępować z innymi zaburzeniami psychicznymi takimi jak: zaburzenia afektywne, fobia społeczna, zaburzenia osobowości, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, inne zaburzeniami odżywiania się, zaburzeniami kontroli impulsów itp. (dr hab. n. med. Marcin Siwek). "Osoby zmagające się z BED często zajadają stres, ponieważ mylą emocje z głodem. W wyniku tego każde napięcie emocjonalne, konflikt, a nawet pozytywne, ale intensywne emocjonalnie wydarzenie, staje się powodem sięgania po jedzenie. Krótkotrwały skutek jest zgodny z oczekiwaniem, polega, bowiem na rozładowaniu napięcia i jest odczuwane, jako wyciszenie, uspokojenie, zapełnienie wewnętrznej pustki." (mgr Monika Bąk–Sosnowska) Niesie to za sobą konsekwencje jak otyłość pogorszenie fizycznego stanu zdrowia (nadciśnienie, choroby serca, cukrzyca), a także problemy natury psychicznej.

Jak pomóc?

Leczenie zaburzeń odżywiania nie jest łatwe. Zarówno anoreksja, bulimia jak i kompulsywne objadanie się to choroby złożone, ściśle związane psychiką. Wówczas potrzebna jest pomoc psychoterapeutyczna. Spotkania z psychoterapeutą oraz jego indywidualne podejście pomogą dostosować odpowiednią terapię lub leki oraz zrozumieć własne emocje i uczucia, co pozwoli dotrzeć do głębszych przyczyn problemu, zmienić sposób myślenia i odbudować poczucie własnej wartości. Badania wskazują, że skuteczność terapii poznawczo – behawioralnej sięga 80% [Fairburn, 2008]. W przypadkach, gdy jest nieskuteczna, a choroba nawraca lub współistnieją zaburzenia osobowości, pogłębiona psychoterapia psychodynamiczna jest leczeniem z wyboru.  Rozmowa z dietetykiem pomoże zrozumieć zasady zdrowego jedzenia. Pomoc i porady na temat jedzenia to istotna wskazówka dla chorego jak i jego rodziny, która stanowi ogromne wsparcie podczas walki z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. W skrajnych przypadkach np. skrajnego niedożywienia stosuje się skierowanie do szpitala gdzie chory jest pod stałą opieką lekarzy. Leczenie przymusowe stosuje się w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia pacjenta, który wymaga ochrony, gdyż jego stan nie pozwala mu podjąć właściwej decyzji.

Photo_by_Jorge_Reyna_on_Unsplash

Wyjście z pułapki

Walka z zaburzeniami odżywiania jest długa, wyboista i wymagająca wiele wysiłku, czasem niezliczonych prób. Jest ona jednak możliwa. Odpowiedne leczenie psychoterapeutyczne, leki czy pomoc bliskich to ogromna szansa na wygranie tej nierównej walki. Ponad połowa pacjentów wraca do zdrowia, choć często potrzeba wielu lat, aby zupełnie wyzdrowieć.

Copyright © Uważna Pracownia Terapii - Poznań

 

Wylecz się ze swoich zaburzeń - nasz psychiatra może Ci w tym pomóc. Poznaj szczegóły: Psychiatra Poznań

Tags: Zaburzenia

Umów spotkanie

Kamila Fryc
tel. 796 030 230
Paulina Zerka
tel. 730 767 067

Aleksandra Szarek-Baryga
tel. 664 713 900

Krzysztof Rzepski
tel. 516 743 630
Piotr Sibilski
tel. 502 720 111

Przyjdź na wizytę

Uważna
Pracownia Terapii

ul. Kasztelańska 7
60-316 Poznań

NIP: 777-291-26-15

Dołącz do nas na Facebook'u

Zobacz wskazówki dojazdu.